اسپلیت تی و روش های حمل

حمل اتصالات و تجهیزات خطوط لوله به لحاظ توجه به فاکتورهای ایمنی از اهمیت بالایی برخوردار است. اسپلیت تی نیز از این قاعده مستثنی نیست. اتصالات و قطعات خطوط لولع معمولاً از فلزات سنگین نظیر استیل و کربن استیل ساخته می شوند و بر حسب ابعاد و اندازه دارای اوزان بالایی خواهند بود. از این رو حمل و نقل و نصب این گونه قطعات روی خطوط لوله خود دارای حساسیت ها و ساز کارهای خاص خود می باشد و به راحتی نمی توان فرایندهای مربوط به نصب را انجام داد.

اسپلیت تی و حمل
حمل اسپلیت تی

اتصال اسپلیت تی نیز یک اتصال سنگین با حساسیت بالای نصب است. این اتصال خصوصاً برای شرایطی که خطوط لوله دارای سایز بالا می باشند طبیعتاً وزن سنگینی خواهد داشت و نمی توان با استفاده از روش های معمول و به صورت دستی آن را حمل کرد. از این رو و به منظور تسهیل در فرایند حمل باید بهترین و مطمئن ترین راهکارها را پیاده کرد. نکاتی که حین حمل و نقل اسپلیت تی باید مورد توجه قرار گیرند به شرح زیر است:

  • اولین و مهم ترین نکته حمل و نصب اسپلیت تی به گونه ای است که خطری متوجه نیروی کار نشود. اسپلیت تی یک اتصال سنگین وزن با لبه های پخ خورده و نیز می باشد و در صورت اصابت به نیروی کار می توان آسیب های جدی به او وارد کند. حتی اگر اتصال در حالت سکون باشد و نیروی انسانی به دلیل بی توجهی به آن اصابت کند نیز ممکن است آسیب های موضعی متوجه او شود، حال شرایطی را تصور کنید که اسپلیت تی در ارتفاع در حال حمل و جابجایی است. بدیهی است که سقوط این اتصال و افتادن آن روی نیروی انسانی می تواند حتی به قیمت حان او تمام شود. بنابراین فاکتور نیروی انسانی و ایمنیو سلامت او مهم ترین نکته در حمل اسپلیت تی به شمار می رود.
  • مورد دوم ایجاد آسیب روی خود اسپلیت تی خواهد بود. اسپلیت تی گرچه یک اتصال زمخت و خشن محسوب می شود ولی اصابت آن روی زمین می تواند آسیب عملکردی جدی بر آن وارد کند. جوشکاری قطعات اسپلیت تی روی یکدیگر در فرایندی بسیار دقیق و بر حسب استانداردها و دستورالعمل های تدوین شده مهندسی انجام می شود. خطوط جوش، پاس جوش، نوع الکترود استفاده شده و روش حوشکاری همگی و بر اساس اقتضائات کار پیش بینی شده اند و فرایند ساخت بر اساس آن ها انجام شده است. اسپلیت تی پس از ساخت تحت عملیات حرارتی تنش زدایی قرار گرفته است و همگنی و هم نوایی خود را باز یافته است. در این شرایط سقوط و اصابت آن روی زمین می توان اتصال را در معرض آسیب جدی قرار دهد. در نگاه اول ممکن است اتصال کاملاً سالم بنماید و مجری کار با حساب بر روی این که اتصال آسیبی ندیده است آن را مورد بهره برداری قرار دهد، اما نکته ای که مغفول می ماند این است که اتصال ممکن است روی خطوط جوش خود دچار آسیب شده باشد و بازرسی چشمی راهکار مناسبی برای تشخیص این ایراد نخواهد بود.
  • آسیب تجهیزات محیط کار از دیگر مواردی است که می بایست بدان توجه کرد. ممکن است گذرگاهی که برای حمل و جابجایی اسپلیت تی انتخاب می شود پر از تجهیزات و اتصالات و خطوط لوله ای باشد که فرایندهای جاری یک مجتمع صنعتی را به پیش می برند. برخی از این تجهیزات ممکن است در مواجهه با کوچک ترین صدمات و آسیب ها ضربه پذیر بوده و در نتیجه آن عملکرد خود را از دست بدهند و حتی مجموعه را دچار آسیب کنند. برای مثال تصور کنید اسپلیت تی در حال حمل با جرثقیل بر فراز مجموعه ای باشد که مملو از خطوط لوله و کنترل ولوها و عیره باشد. در این شرایط سقوط و اصابت اسپلیت تی روی این دست اتصالات می تواند مجموعه را دچار آسیب کند. توقف عملکرد تجهیزات کنترل و بازرسی فرایند از جمله آسیب های عمده ای است که حتی می توان فعالیت های یک مجموعه بزرگ را برای چند ساعت و چه بسا برای چند روز به تعویق اندازد.

رویدادهای احتمالی فوق، مجموعه آسیب های بالقوه ای بودند که حین حمل و نصب اسپلیت تی روی لوله می توان آن ها را تجربه کرد. اما پیمانکار و مجری خود عملیات نصب اسپلیت تی کسی است که با پیش بینی تمامی این ایرادات احتمالی، راهکارهای پیشگیرانه برای ممانعت از بروز این دست حوادث را پیدا و اجرا کند. راهکارهای حمل اسپلیت تی به بهترین و مطمئن ترین شکل ممکن را می توان در موارد زیر خلاصه کرد:

  • بستن تسمه های حمل به بهترین و دقیق ترین شکل ممکن به نحوی که در کل مسیر حمل، اسپلیت تی حالت افقی خود را جفط کند یا بست تسمه ها بثدری قوی باشد که تحت هر زاویه ای کوچک ترین خطری فرایند حمل را تهدید نکند. اچراتورهای باتجربه معمولاً مهارت بالایی در بستن تسمه ها دارند و می توانند با استفاده از فنون آموخته بستن تسمه ها را به بهترین نحو ممکن انجام دهند. پیش از آغاز حرکت و به منظور حصول اطمینان، ابتدا اسپلیت تی کمی جابجا می شود و تا ارتفاع کوتاهی بالا می آید. سپس فرایند بستن چک و بازرسی می شود و نسبت به ایمنی حمل اطمینان حاصل می شود. سپس می توان فرایند حمل را ادامه داد.
اسپلیت تی و حمل آن با تسمه
اسپلیت تی در مسیر حمل در حالت افقی قرار دارد
  • رعایت ایمنی محیطی از دیگر نکات حین حمل اسپلیت تی است. بهتر است برای حمل مسیری انتخاب شود که در مجاورت در پایین آن کمترین میزان تحهیزات مکن نصب و در حال عملکرد باشند. ممکن است نیروی کار در پایین مسیر حمل در حال فعالیت و کار باشند و ممکن است مسیر حمل محل عبور وسایل نقلیه باشد. بهترین مسیر برای حمل اسپلیت تی مسیری است که کمترین تصادم را با این دست عوامل داشته باشد. باید توجه داشت که حتی در صورت رعایت تمام نکات ایمنی، این اصل باید مورد توجه قرار بگیرد.
  • ایمنی نیروی کار مهم ترین نکته در این خصوص محسوب می شود. نیروی کار باید از مسیر حمل اسپلیت تی دور نگه داشته شود. اگر اپراتورها در مسیر نصب مشغول فعالیت های جاری خود باشند، باید برای مدتی کوتاه و در زمان حمل آن ها را از محل خارج کرده و ایمنی آن ها را حفظ کرد. به علاوه، باید تا جای ممکن آن ها را از محل نصب دور گرداند تا در صورت سقوط اسپلیت تی و اصابت آن به تجهیزات واتصالات خطوط لوله مجتمع آسیبی متوجه نیروی کار نشود. برای مثال ممکن است سقوط اتصال و اصابت آن به خطوط لوله باعث شکستن لوله و فوران سیال در محیط شود. حال و در صورتی که سیال حاوی مواد شیمیایی خطرناک و مضر برای سلامتی انسان باشد، یا اگر مستعد آتش سوری و احتراق باشد، اولین کسی که آسیب خواهد دید نیروی انسانی خواهد بود. از این رو تا جای ممکن باید اپراتورها را از محل دور گرداند. مجهز کردن ایشان به تجهیزات ایمنی علی الخصوص کلاه ایمنی و ماسک دیگر نکته ای است که باید مورد توجه قرار گیرد تا ضمن فرایند کم ترین آسیب متوجه ایشان شود.

اسپلیت تی و پلاگین

اسپلیت تی از ملزومات انشعاب گیری روی لوله می باشد و سازنده اسپلیت تی معمولاً در زمینه انشعاب خطوط لوله فعالیت می کند و از این رو اغلب مجریان عملیات های انشعاب گیری لوله خود سازنده اسپلیت تی نیز می باشند، اما موارد کاربرد این اتصال دو تکه فقط به انشعاب گیری محدود نمی شود. یکی از فرایندهایی که در آن اتصال اسپلیت تی بسیار مورد کاربردی مهمی دارد انجام عملیات پلاگین است. این عملیات معمولاً برای رسوب گیری و تمیزکاری خطوط لوله مورد استفاده قرار می گیرد. در این عملیات از نقطه ای که می خواهیم فرایند را آغاز کنیم پلاگین وارد لوله می شود و از آن جا مسیر مورد نظر ما را سپری می کند تا به مقصد می رسد. طبیعتاً باید از مقصد مد نظر ما یک خروجی وجود داشته باشد که بتوان پلاگ را از آن خارج کرد.

بنابراین در فاز فرایند پلاگین ما ابتدا به ساکن باید بر حسب نیاز و کاربرد نقط ابتدایی و انتهایی فرایند را مشخص کنیم. حال و پس از مشخص شدن این نقاط، اگر ورودی وجود داشت می توان از آن استفاده کرد، در غیر این صورت باید ورودی را خودمان ایجاد کنیم. در خصوص خروجی نیز فرایند به همین شکل است. مورد استفاده اسپلیت تی در پلاگین به همین جا برمی گردد. عملیات پلاگین به لحاظ تأمین تجهیزات اولیه و پشتیبانی تا حدودی نظیر عملیات انسداد لوله است، به این معنا که در این فرایند نیز نظیر انسداد لوله می بایست در درجه اول در محل های ورودی و خروجی دو عملیات انشعاب گیری انجام شود تا مجاری ورود و خروج پلاگین باز شود. طبیعتاً به منظور انجام پروژه انشعاب گیری می بایست دو اسپلیت تی در محل ورودی و خروجی پلاگین نصب شود. معمولاً برای این کار از اسپلیت تی های فول برنچ (Full Branch Split Tee) یا اصطلاحاً اسپلیت تی سایز به سایز استفاده خواهد شد.

اتصال اسپلیت تی
اسپلیت تی و نصب آن روی لوله از روش جوشکاری

پس از جوشکاری اسپلیت تی، عملیات انشعاب گیری انجام شده، و پس از آماده سازی پلاگ عملیات پلاگین آغاز می شود. لازم به ذکر است دستگاه عملیات پلاگین در طول عملیات باید هدایت و مسیر آن کاملاً کنترل شود. معمولاً این دستگاه سهل الوصول ترین مسیریعنی مسیر مستقیم را پیشروی می کند اما با این حال ممکن است در انشعابات و خروجی ها دچار انحراف شود. در هر صورت مسیر باید از دو جنبه تحت کنترل قرار گیرد. از یک سو اگر قرار بر این است که در مسیر مستقیم پیشروی کند باید تا جای ممکن از انحراف آن اجتناب کنیم. برای مثال ممکن است حین پیشروی در مسیر مستقیم یک اسپلیت تی با فلنج کور عمود بر امتداد مسیر قرار داشته باشد. در چنین شرایطی بهترین کار آن است که اسپلیت تی مذکور مجهز به پیگ گارد باشد تا پیگ از آن عبور نکند. به این معنا که در صورت انحراف و آمدن به سمت نیپل اسپلیت تی، به مانعی همچون پیگ گارد خورده و به مسیر اصلی خود ادامه دهد.

از سوی دیگر معمولاً عملیات پلاگین در نقطه ای تمام شود که خط لوله در امتداد آن ادامه دارد. چنان که اشاره شد در نقطه پایانی split tee نصب شده است و پلاگ می بایست در این نقطه به مجرای اسپلیت تی راه پیدا کرده و از سرویس خارج شود. اما بدیهی است که این اتصال مسیر مستقیم را در حالت عادی برخواهد گزید و به سمت خروجی نخواهد رفت. یکی از راهکارها برای خروج پلاگین از سرویس انجام عملیات انسداد لوله روی لوله در محل خروجی است. در این عملیات پس از انشعاب گیری دستگاه انسداد خط روی لوله نصب می شود و پلاگ مسدود کننده لوله در امتداد لوله و رو به بیرون، درون آن قرار خواهد گرفت. به این ترتیب پلاگ انسداد قطر لوله را در بر گرفته و مانع حرکت رو به جلوی پلاگین خواهد شد.

به این ترتیب عملیات پلاگین از نقاط ابتدایی و انتهایی با موفقیت به انجام خواهد رسید. اسپلیت تی های نصب شده روی لوله را می توان پس از اتمام عملیات با فلنج کور مسدود کرد تا بتوان فعالیت خط را به حالت اول خود برگرداند. اگر قرار است ولوها در محل اسپلیت تی باقی بمانند آن ها را در سر جای خود قرار خواهیم  داد و با بستن شیرشان، مسیر خروج سیال را مسدود خواهیم کرد.

چنان که پیداست کاربرد اسپلیت تی فقط به مواردی از قبیل انشعاب گیری محدود نمی شود و یکی دیگر از آیتم های مورد استفاده در اسپلیت تی چنان که اشاره شد گشودن مسیر عملیات پلاگین است. افزون بر این، اسپلیت تی های از نوع پیگ گارد نیز کاربردهای زیادی دارند که در این جا یکی از آن ها اشاره گردید. می توان با استفاده از این اسپلیت تی ها بسیاری از فرایندهای دیگر را به انجام رساند که در نوشتارهای بعدی به آن ها اشاره خواهد شد.

اسپلیت تی ساخته شده در پالایشگاه اربیل توسط پیشگام صنعت ابزار
اسپلیت تی

اتصال اسپلیت تی یکی از اتصالات و قطعات تعیین کننده در خطو لوله محسوب می شود و از این رو اهمال در ساخت آن بی معنا و فاقد توجیه فنی خواهد بود. سازندگان اسپلیت تی باید قادر باشند بهترین اتصالات متناسب با استانداردها با کیفیات به روز را آماده و تحویل دهند. محل انشعاب ها و اتصالات در خطوط لوله حساسیت بالایی را می طلبند و از آن جا که این اتصالات دو تکه تمام محیطی محل ورودی انشعاب محسوب می شوند بهتر آن است که به مطمئن ترین شکل ممکن طراحی و ساخته شوند.

شرکت پیشگام صنعت ابزار در این زمینه پیشرو بوده و قادر است انواع اتصال split tee در سایزها و انواع مختلف متناسب با فشارهای طراحی و کاری متفاوت را طراحی و بسازد. ما فرایند نصب را نیز به بهترین نحو ممکن و بر اساس استانداردهای جوشکاری خطوط لوله انجام می دهیم؛ ضمن این که تجربه مان در انجام بیش از ۴۰۰۰ عملیات انشعاب گیری که در اغلب شان از اسپلیت تی بهره برده شده است پشتوانه ماست.